Kabul -Kabul

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Kabul
ابل ( paszto )
Rzeka Kabul - panoramaio.jpg
Pocztówka pałacu mauzoleum Zarnegar - cropped.jpg
Meczet Sakhi, Kabul.jpg
Bagh-e-Bala1.jpg
Kabul, Afganistan view.jpg
Zgodnie z ruchem wskazówek zegara od góry po lewej: rzeka Kabul z meczetem Shah-Do Shamshira po lewej stronie; Grób Abdura Rahmana Khana w Mirwais i Parku Malalai ; w tle pałac Bagh-e Bala ; panoramę miasta w 2020 roku; Świątynia Sakhi
Flaga Kabulu
Oficjalna pieczęć Kabulu
Pseudonimy:
Paryż Azji Środkowej
Kabul znajduje się w Afganistanie
Kabul
Kabul
Kabul znajduje się w zachodniej i środkowej Azji
Kabul
Kabul
Kabul znajduje się w Azji Południowej
Kabul
Kabul
Kabul znajduje się w Azji
Kabul
Kabul
Współrzędne: 34°31′31″N 69°10′42″E / 34,52528°N 69,17833°E / 34,52528; 69.17833 Współrzędne : 34°31′31″N 69°10′42″E / 34,52528°N 69,17833°E / 34,52528; 69.17833
Kraj Afganistan
Województwo Kabul
Liczba dzielnic 22
Liczba Gozarów 630
Tworzenie kapitału 1776
Rząd
• Rodzaj Miasto
Burmistrz Hamdullah Nomani
Zastępca Burmistrza Maulwi Abdul Raszid
Powierzchnia
• Całkowity 1028,24 km 2 (397,01 ²)
• Grunt 1028,24 km 2 (397,01 ²)
• Woda 0 km2 (0 ² )
Podniesienie
1791 m (5876 stóp)
Populacja
(2021)
• Całkowity 4 601 789
Demony Kabuli
Strefa czasowa UTC+4:30 (czas standardowy Afganistanu)
Kod pocztowy
100X, 101X, 105X, 106X
Numer(y) kierunkowy(e) (+93) 20
Klimat BSk
Stronie internetowej km .gov .af

Kabul ( / ˈ k ɑː b ʊ l, k ə ˈ b ʊ l / ; Pashto : کابل, romanizowana: Kābəl, IPA: [kɑˈbəl] ; Dari : کابل, IPA: [kɒːˈbol] ) jest stolicą i największym miastem Afganistanu, położony we wschodniej części kraju. Jest to również gmina, będąca częścią większej prowincji Kabul, podzielona na 22 dystrykty . Według szacunków w 2021 r. Kabul liczył 4,6 mln i służy jako centrum polityczne, kulturalne i gospodarcze Afganistanu. Szybka urbanizacja uczyniła z Kabulu 75. największe miasto na świecie.

Kabul znajduje się wysoko w wąskiej dolinie między górami Hindukusz i ograniczony rzeką Kabul, na wysokości 1790 metrów (5873 stóp), co czyni go jedną z najwyższych stolic na świecie . Mówi się, że miasto ma ponad 3500 lat, wspominane co najmniej od czasów Imperium Achemenidów . Położona na skrzyżowaniu dróg w Azji – mniej więcej w połowie drogi między Stambułem na zachodzie i Hanoi na wschodzie – znajduje się w strategicznym micu na szlakach handlowych Azji Południowej i Środkowej oraz kluczowym micu starożytnego Jedwabnego Szlaku . Było tak, że porównywano je do mica spotkania Tatarów, Indii i Persji. Miasto było również pod rządami różnych innych dynastii i imperiów, w tym Seleucydów, Kuszanów, szahi hinduskich i szahi tureckich, Samanidów, Khwarazmianów, Timurydów, Mongołów i innych. W XVI wieku Kabul służył jako początkowa letnia stolica Imperium Mogołów, w którym to czasie coraz bardziej prosperował i miał znaczenie dla imperium. Na krótko przeszło pod kontrolę perskich Afsharidów po inwazji Nader Shah na Indie, aż w końcu stało się częścią afgańskiego imperium Durrani w 1747. Kabul stał się stolicą Afganistanu w 1776 za panowania Timura Shah Durrani, syna Ahmada Shah Durrani . W XIX wieku miasto zajęli Brytyjczycy, ale po nawiązaniu stosunków zagranicznych zostali zmuszeni do wycofania wszystkich sił z Afganistanu.

Kabul słynie z historycznych ogrodów, bazarów i pałaców, dobrze znanymi przykładami są Ogrody Babur i Pałac Darul Aman . W drugiej połowie XX wieku stał się przystankiem na hippisowskim szlaku przyciągającym turystów, miasto zyskało też przydomek Paryż Azji Środkowej . Ten okres spokoju zakończył się, gdy Kabul został zajęty przez Sowietów w 1979 roku, a wojna domowa w latach 90. między różnymi grupami rebeliantów zniszczyła znaczną część miasta. Od 2001 r. miasto było okupowane przez koalicję sił, w tym NATO, aż do sierpnia 2021 r., kiedy Kabul został zajęty przez siły talibów .

Toponimia i etymologia

Kabul ( / ˈ k ɑː b l /, / ˈ k ɑː b əl / ; Pashto : کابل Kâbəl, IPA: [kɑˈbəl] ; Dari : کابل Kābol, IPA: [kɒːˈbol] ) jest również pisane jako Cabool, Cabol, Kabol, lub Kabul .

Kabul był znany pod różnymi nazwami w całej historii. Jego znaczenie jest nieznane, ale „z pewnością poprzedza nadejście islamu, kiedy był ważnym ośrodkiem na szlaku między Indiami a światem helleńskim ”. W sanskrycie była znana jako Kubha, podczas gdy greccy autorzy starożytności określali ją jako Kophen, Kophes lub Koa . Chiński podróżnik Xuanzang (od VII w. n.e.) zapisał miasto jako Kaofu . Nazwa „Kabul” została po raz pierwszy zastosowana do rzeki Kabul, zanim została zastosowana do obszaru położonego między Hindukuszem a Sindh (dzisizy Pakistan ). Obszar ten znany był również jako Kabulistan . Alexander Cunningham (zm. 1893) zauważył w XIX wieku, że Kaofu, jak zapisano przez Chińczyków, było najprawdopodobniej nazwą „jednego z pięciu plemion Yuchi lub Tukhari”. Cunningam dodał, że plemię to nadało miastu swoją nazwę po zajęciu go przez nich w II wieku p.n.e. To „przypuszczenie wydaje się prawdopodobne”, ponieważ afgański historyk Mir Ghulam Mohammad Ghobar (1898–1978) napisał, że w Aveście (świętej księdze zoroastryzmu ) Kabul był znany jako Vaekereta, podczas gdy starożytni Grecy określali go jako Ortospana („Wysoka Mice”), co odpowiada sanskryckiemu słowu Urddhastana, które zostało zastosowane do Kabulu. Grecki geograf Ptolemeusz (zmarł ok.  170 n.e. ) zapisał Kabul jako Καβουρα ( Kabura ).

Według legendy w Kabulu można było znaleźć jezioro, na środku którego znajdowała się tzw. „Wyspa szczęścia”, na której mieszkała radosna rodzina muzyków. Zgodnie z tą samą legendą, wyspa stała się dostępna na rozkaz króla poprzez zbudowanie mostu (tj. "pul" po persku) ze słomy (tj. "kah" po persku). Według tej legendy nazwa Kabul powstała w ten sposób z połączenia tych dwóch słów, tj . kah + pul . Concise Oxford Dictionary of World Place Names twierdzi, że „sugestia, że ​​nazwa pochodzi od arabskiego rdzenia qbl 'spotkanie' lub 'przyjmowanie' jest mało prawdopodobne”.

Nie wiadomo, kiedy nazwa „Kabul” została po raz pierwszy zastosowana do miasta. Jednak „nabrała znaczenia” po zniszczeniu Kapisy i innych miast w dzisizym Afganistanie przez Czyngis-chana (ok. 1162-1227) w XIII wieku. Ze względu na centralne położenie miasta w regionie, a także jego znaczenie kulturowe jako ogniwa grup etnicznych w regionie, Kabul stał się znany jako Paryż Azji Środkowej pod koniec XX wieku.

Historia

Antyk

Pochodzenie Kabulu, kto go zbudował i kiedy, jest w dużej mierze nieznane. Hinduska Rigweda, skomponowana między 1500 a 1200 rokiem pne i jeden z czterech kanonicznych tekstów hinduizmu, oraz Avesta, główny kanon tekstów zoroastryzmu, odnoszą się do rzeki Kabul i osady zwanej Kubha .

Dolina Kabulu była częścią Imperium Mediów (ok. 678-549 pne). W 549 pne Imperium Mediów zostało zaanektowane przez Cyrusa Wielkiego, a Kabul stał się częścią Imperium Achemenidów (ok. 550-330 pne). W tym okresie Kabul stał się ośrodkiem nauki zaratusztrianizmu, a następnie buddyzmu i hinduizmu . Napis na nagrobku Dariusza Wielkiego wymienia Kabul jako jeden z 29 krajów Imperium Achemenidów.

Kiedy Aleksander zaanektował Imperium Achemenidów, region Kabulu znalazł się pod jego kontrolą. Po jego śmierci jego imperium zostało przejęte przez jego generała Seleukosa, stając się częścią Imperium Seleucydów . W 305 p.n.e. Imperium Seleucydów zostało rozszerzone na rzekę Indus, co doprowadziło do tarć z sąsiednim Imperium Maukim, ale powszechnie uważa się, że oba imperia zawarły traktat sojuszniczy.

W okresie maurkim handel kwitł dzięki jednolitym wagom i miarom. Opracowano urządzenia nawadniające do użytku publicznego, co doprowadziło do zwiększenia zbiorów plonów. Zatrudniano również ludzi jako rzemieślników, jubilerów, stolarzy.

Greko-Bactrians przejęli kontrolę nad Kabulem od Mauryjczyków na początku II wieku pne, a następnie stracili miasto na rzecz swoich podwładnych w Królestwie Indo-greckim około połowy II wieku pne. Buddyzm cieszył się ogromnym patronatem władców, a większość mieszkańców miasta była wyznawcami religii. Indo-Scytowie wypędzili Indo-Greków w połowie I wieku pne, ale stracili miasto na rzecz Imperium Kuszan około 100 lat później.

Posąg Buddy w muzeum w Kabulu, początek pierwszego tysiąclecia

W niektórych pismach klasycznych jest wymieniany jako Kophes lub Kophene . Hsuan Tsang odnosi się do miasta jako Kaofu w VII wieku naszej ery, co jest nazwą jednego z pięciu plemion Yuezhi, którzy przybyli zza Hindukuszu do doliny Kabulu na początku ery chrześcijańskiej . Została podbita przez cesarza Kujula Kadphisesa w około 45 roku naszej ery i pozostała terytorium Kushan co najmniej do III wieku naszej ery. Kushanowie byli indoeuropkojęzycznymi ludami z siedzibą w Baktrii (północny Afganistan).

Około 230 rne Kushanowie zostali pokonani przez Imperium Sasanidów i zastąpieni przez wasalów Sasanidów znanych jako Indo-Sasanidowie . W okresie sassaniańskim miasto było określane jako „Kapul” w pismach Pahlavi . Kapol w języku perskim oznacza Most Królewski (ka) (pol), który jest związany z głównym mostem na rzece Kabul, łączącym wschód i zachód miasta. W 420 rne Indo-Sasanidzi zostali wypędzeni z Afganistanu przez plemię Xionite znane jako Kidarites, które następnie zostało zastąpione w latach 460 przez Heftalitów . Stała się częścią ocalałego królestwa Turk Shahi Kapisa, znanego również jako Kabul-Shahan . Według Táríkhu-l Hinda Al-Biruniego Kabulem rządzili książęta pochodzenia tureckiego , których rządy trwały około 60 pokoleń.

Kabul był dawniej rządzony przez książąt pochodzenia tureckiego . Mówi się, że pochodzili z Tybetu . Pierwszy z nich nazywał się Barhtigín ... a królestwo trwało z jego dziećmi przez sześćdziesiąt pokoleń ... Ostatnim z nich był Katormán, a jego ministrem był Kalar, Brahman . Ten pastor był faworyzowany przez fortunę i znalazł w ziemi skarby, które zwiększyły jego moc. Fortune w tym samym czasie odwróciła się plecami do swego pana. Myśli i czyny Katormána były złe, tak że wiele skarg dotarło do ministra, który zakuł go w kajdany i uwięził za skarcenie. W końcu minister uległ pokusie zostania jedynym panem i miał bogactwo wystarczające do usunięcia wszelkich przeszkód. Więc osiadł na tronie. Po tym, jak rządził Brahman(ami) Samand, potem Kamlúa, potem Bhím, potem Jaipál, potem Anandpál, potem Narda-janpál, który zginął w 412 r. AH. Jego syn, Bhímpál, zastąpił go po upływie pięciu lat, i pod nim wygasła suwerenność Hind i nie pozostał żaden potomek, który mógłby rozpalić ogień w palenisku. Ci książęta, niezależnie od rozmiarów swoich posiadłości, byli obdarzeni doskonałymi cechami, wierni swoim zobowiązaniom i łaskawi wobec swoich podwładnych...

—  Abu Rayhan Biruni, 978–1048 rne

Władcy Kabulu zbudowali wokół miasta mur obronny, aby chronić je przed najazdami wroga. Ta ściana przetrwała do dziś. Był krótko w posiadaniu Imperium Tybetańskiego w latach 801-815.

Islamizacja i inwazja Mongołów

Mapa pokazująca nazwy regionów w VII wieku.

Islamski podbój dotarł do współczesnego Afganistanu w 642 r., w czasie, gdy Kabul był niepodległy. Odbyło się wiele nieudanych ekspedycji, aby zislamizować region. W jednym z nich Abdur Rahman bin Samara przybył do Kabulu z Zaranj pod koniec lat sześćdziesiątych i nawrócił 12 000 mieszkańców na islam przed opuszczeniem miasta. Muzułmanie stanowili mnizość, dopóki Ya'qub bin Laith as-Saffar z Zaranj nie podbił Kabulu w 870 r. i ustanowił pierwszą dynastię islamską w regionie. Doniesiono, że władcy Kabulu byli muzułmanami, a nie-muzułmanie mieszkali w pobliżu. Irański podróżnik i geograf Istakhri opisał to w 921 r.:

Kabul ma zamek słynący ze swojej siły, dostępny tylko jedną drogą. W nim są Muzułmanie i ma miasto, w którym są niewierni z Hind .

Przez następne stulecia miasto było kolejno kontrolowane przez Samanidów, Ghaznawidów, Ghuridów, Khwarazmshahs, Qarlughidów i Khaljis . W XIII wieku najeźdźcy Mongołowie spowodowali duże zniszczenia w regionie. Mniej więcej w tym okresie odnotowuje się doniesienie o masakrze w Bamiyan w pobliżu, kiedy cała populacja doliny została unicestwiona przez wka mongolskie w odwecie za śmierć wnuka Czyngis-chana. W rezultacie wielu tubylców z Afganistanu uciekło na południe w kierunku subkontynentu indkiego, gdzie niektórzy założyli dynastie w Delhi . Chanat Chagatai i Kartids byli wasalami Ilkhanate aż do rozwiązania tego ostatniego w 1335 roku.

Po epoce dynastii Khalji w 1333 roku słynny marokański uczony Ibn Battuta odwiedził Kabul i napisał:

Udaliśmy się do Kabulu, niegdyś rozległego miasta, którego teren zajmuje obecnie wioska zamieszkana przez plemię Persów zwane Afgańczykami. Trzymają góry i skalają się, posiadają znaczną siłę i są w większości rozbójnikami. Ich główna góra nazywa się Kuh Sulayman .

Era Timurydów i Mogołów

Humajun ze swoim ojcem Baburem, cesarzami Imperium Mogołów
Stary obraz przedstawiający Wielki Mur Kabulu

W XIV wieku Kabul stał się głównym ośrodkiem handlowym pod panowaniem Timura ( Tamerlana ). W 1504 miasto zostało zdobyte przez Babur od północy i przekształcone w jego kwaterę główną, która stała się jednym z głównych miast jego późnizego imperium Mogołów . W 1525 Babur opisał Kabulistan w swoich pamiętnikach, pisząc, że:

W kraju Kabulu jest wiele różnych plemion ; w jego dolinach i równinach są Turcy, szlachcice i Arabowie ; aw jego mieście i wielu wsiach Sarts ; w okręgach, a także we wsiach żyją plemiona Pashai, Paraji, Tadżyków, Birki i Afgańczyków . W zachodnich górach żyją plemiona Hazarów i Nikdirów, niektóre z nich mówią językiem Mughūli . W północno-wschodnich górach znajdują się mica Kafirów, takie jak Kitūr i Gibrik . Na południu znajdują się mica plemion afgańskich .

Mirza Muhammad Haidar Dughlat, poeta z Hindustanu, który odwiedził w tym czasie, napisał: „Jedz i pij w Kabulu: to góry, pustynia, miasto, rzeka i wszystko inne”. To stąd Babur rozpoczął swój 1526 podbój Hindustanu, który był rządzony przez afgańską dynastię Lodi i rozpoczął się na wschód od rzeki Indus na terenie dzisizego Pakistanu . Babur kochał Kabul ze względu na to, że mieszkał w nim przez 20 lat, a ludzie byli mu lojalni, łącznie z pogodą, do której był przyzwyczajony. Jego życzenie bycia pochowanym w Kabulu zostało w końcu spełnione. Inskrypcja na jego grobowcu zawiera słynny dwuwiersz perski, który stwierdza:

اگرفردوس روی زمین است همین است و همین است و همین است

Transliteracja:

Agar fardus rui zamayn, ahmain ast', o ahmain ast', o ahmain ast'.

(Jeśli na ziemi jest raj, to jest to, to jest to, to jest to!)

Kabul pozostawał pod kontrolą Mogołów przez następne 200 lat. Chociaż potęga Mogołów została skoncentrowana na subkontynencie indkim, Kabul zachował znaczenie jako miasto graniczne dla imperium; Abul Fazl, kronikarz cesarza Akbara, opisał ją jako jedną z dwóch bram do Hindustanu (drugą jest Kandahar ). W ramach reform administracyjnych za Akbara miasto zostało stolicą prowincji Mogołów o tej samej nazwie, Kabul Subah . Pod rządami Mogołów Kabul stał się prosperującym ośrodkiem mikim, wyposażonym w bazary, takie jak nieistniejący już Char Chatta . Po raz pierwszy w swojej historii Kabul służył jako centrum mennicy, produkując złote i srebrne monety Mogołów aż do panowania Alamgira II . Działała jako baza wkowa dla kampanii Szahdżahana w Balch i Badakhshan . Kabul był także rekreacyjnym schronieniem dla Mogołów, którzy tu polowali i zbudowali kilka ogrodów. Większość wkładów architektonicznych Mogołów do miasta (takich jak ogrody, fortyfikacje, meczety) nie zachowała się. W tym czasie populacja wynosiła około 60 000.

Pod panowaniem późnizych cesarzy Mogołów Kabul został zaniedbany. Imperium straciło miasto, gdy zostało zdobyte w 1738 r. przez Nadera Szacha, który był w drodze do inwazji na subkontynent indki .

Dynastie Durrani i Barakzai

Shujah Shah Durrani, ostatni król Durrani, siedzący na swoim dworze w Bala Hissar
Pałac Chihil Sutun (znany również jako „Hendaki”), jeden z licznych pałaców zbudowanych przez emira w XIX wieku

Dziewięć lat po tym, jak Nader Shah i jego siły zaatakowały i zajęły miasto jako część najbardziej wysuniętej na wschód części jego imperium, został zamordowany przez własnych oficerów, co spowodowało jego szybki rozpad. Ahmad Shah Durrani, dowódca 4000 Abdali Afgańczyków, potwierdził panowanie Pasztunów w 1747 r. i dalej rozszerzył swoje nowe imperium afgańskie . Jego dojście do władzy oznaczało początek Afganistanu. Do tego czasu Kabul stracił status miasta metropolitalnego, a jego populacja spadła do 10 000. Zainteresowanie miastem ożywiło się, gdy syn Ahmada Szacha, Timur Szach Durrani, po odziedziczeniu władzy, przeniósł stolicę Imperium Durrani z Kandaharu do Kabulu w 1776 roku. Kabul doświadczył znacznego rozwoju urbanistycznego za panowania Timura Szacha i jego następcy Zamana Szacha ; zbudowano kilka budynków religijnych i publicznych, a różne grupy sufich, prawników i rodzin literackich były zachęcane do osiedlania się w mieście poprzez nadania gruntów i stypendia. Pierwszym gościem Kabulu z Europy był Anglik George Forster, który opisał XVIII-wieczny Kabul jako „najlepsze i najczystsze miasto w Azji”.

W 1826 r. królestwo przejął Dost Mohammad Khan, ale w 1839 r. Shujah Shah Durrani został ponownie zainstalowany z pomocą Imperium Brytkiego podczas Pierwszej Wojny Anglo-Afgańskiej . W 1841 lokalne powstanie spowodowało śmierć brytkiego rezydenta i utratę misji w Kabulu oraz wycofanie się z Kabulu do Dżalalabad w 1842 roku . W 1842 roku Brytyjczycy wrócili do Kabulu, w odwecie burząc główny bazar miasta, zanim wrócili do Indii Brytkich (obecnie Pakistan). Akbar Khan objął tron ​​w latach 1842-1845, a jego następcą był Dost Mohammad Khan.

Akwaforta Kabulu autorstwa włoskiego artysty, 1885

Druga wojna angielsko-afgańska wybuchła w 1879 roku, kiedy Kabul znajdował się pod rządami Sher Ali Khana, ponieważ afgański król początkowo odmówił przyjęcia brytkich misji dyplomatycznych, a później ponownie zmasakrowano Brytyjczyków. Podczas wojny Bala Hissar została częściowo zniszczona przez pożar i wybuch.

XX wiek

Stając się uznanym miastem bazarowym, przemysł skórzany i tekstylny rozwinął się do 1916 roku. Większość ludności skoncentrowała się na południowym brzegu rzeki.

Kabul unowocześnił się przez cały reżim króla Habibullaha Khana, wprowadzając elektryczność, telefon i usługi pocztowe. Pierwsza nowoczesna szkoła średnia, Habibia, została założona w 1903 roku. W 1919, po trzeciej wojnie anglo-afgańskiej, król Amanullah Khan ogłosił niepodległość Afganistanu w sprawach zagranicznych w meczecie Eidgah w Kabulu. Amanullah był nastawiony na reformy i miał plan zbudowania nowej stolicy na ziemi około 6 km od Kabulu. Obszar ten nosił nazwę Darulaman i składał się ze słynnego Pałacu Darul Aman, w którym później rezydował. W latach dwudziestych w Kabulu powstało wiele instytucji edukacyjnych. W 1929 roku król Amanullah opuścił Kabul z powodu lokalnego powstania zorganizowanego przez Habibullaha Kalakaniego, ale on sam został uwięziony i stracony po dziewięciu miesiącach u władzy przez króla Nadera Khana . Trzy lata później, w 1933 roku, nowy król został zamordowany podczas ceremonii wręczenia nagród w szkole w Kabulu. Tron pozostawiono jego 19-letniemu synowi, Zahirowi Shahowi, który został ostatnim królem Afganistanu . W przeciwieństwie do Amanullaha Chana, Nader Khan i Zahir Shah nie planowali stworzenia nowej stolicy, dlatego Kabul pozostał siedzibą rządu kraju .

Pałac Dilkusha, zbudowany w stylu europkim w 1900

W okresie międzywojennym Francja i Niemcy przyczyniły się do rozwoju kraju i utrzymywały w stolicy szkoły średnie i licea, zapewniając edukację dzieciom z elitarnych rodzin miasta. Uniwersytet w Kabulu został otwarty w 1932 roku, aw latach 60. większość nauczycieli stanowili wykształceni na Zachodzie Afgańczycy. W latach sześćdziesiątych większość wykładowców na uniwersytecie miała stopnie naukowe z uniwersytetów zachodnich.

Jedyna usługa kolejowa w Kabulu, tramwaj Kabul-Darulaman, działała przez sześć lat od 1923 do 1929 roku.

Kiedy Zahir Shah przejął władzę w 1933 roku, Kabul miał tylko 10 km (6 mil) linii kolejowej w kraju, a kraj miał niewiele wewnętrznych telegrafów, linii telefonicznych i dróg. Zahir zwrócił się do Japończyków, Niemców i Włochów o pomoc w rozwoju nowoczesnej sieci transportowej i komunikacyjnej. Wieża radiowa zbudowana przez Niemców w 1937 r. w Kabulu umożliwiająca natychmiastową komunikację z odległymi wioskami. Zorganizowano bank narodowy i kartele państwowe, aby umożliwić modernizację gospodarczą. W Kabulu powstały również zakłady tekstylne, elektrownie, fabryki dywanów i mebli, zapewniając bardzo potrzebną produkcję i infrastrukturę.

Brzeg rzeki w centrum Kabulu w latach 60.

W latach 40. i 50. urbanizacja przyspieszyła, a powierzchnia zabudowy wzrosła do 68 km2 do 1962 r., prawie czternastokrotnie w porównaniu z 1925 r. Hotel Serena został otwarty w 1945 r. jako pierwszy luksusowy hotel w stylu zachodnim. Pod rządami premiera Mohammada Daouda Khana w latach 50. wzrosły inwestycje zagraniczne i rozwój. W 1955 r. Związek Radziecki przesłał 100 milionów dolarów kredytu do Afganistanu, który sfinansował transport publiczny, lotniska, fabrykę cementu, zmechanizowaną piekarnię, pięciopasmową autostradę z Kabulu do granicy sowieckiej i tamy, w tym przełęcz Salang na północ od Kabul. W latach sześćdziesiątych zbudowano osiedla z mikrorayonów w stylu sowieckim, składające się z sześćdziesięciu bloków. Rząd wybudował także wiele budynków ministerialnych w stylu architektury brutalistycznej . W latach 60. w mieście powstał pierwszy sklep Marks & Spencer w Azji Środkowej . Zoo w Kabulu zostało zainaugurowane w 1967 roku, które było utrzymywane z pomocą odwiedzających niemieckich zoologów . W tym czasie Kabul eksperymentował z liberalizacją, zwłaszcza z rozluźnieniem restrykcji dotyczących mowy i zgromadzeń, co doprowadziło do polityki studenckiej w stolicy i różnych demonstracji frakcji socjalistycznych, maoistowskich, liberalnych i islamistycznych.

Ludzie i ruch uliczny w części Kabulu, 1976

Cudzoziemcy przybywali do Kabulu, a krajowy przemysł turystyczny przyspieszył. Aby towarzyszyć miastu z nowo odkrytą turystyką, w latach 60. otwarto zakwaterowanie w stylu zachodnim, w szczególności hotel Spinzar. Turyści z Zachodu, Ameryki i Japonii odwiedzali atrakcje miasta, w tym „celebrowaną” Ulicę Kurczaków i Muzeum Narodowe, w którym znajdowały się jedne z najlepszych azjatyckich artefaktów kulturowych. Lonely Planet nazwała to nadchodzącą „pułapką turystyczną” w 1973 roku. Ponadto Pakistańczycy odwiedzali również indkie filmy w kinach, które były zakazane w ich własnym kraju. W tym czasie Kabul był nazywany Paryżem Azji Środkowej . Według J. Bruce'a Amstutza, amerykańskiego dyplomaty w Kabulu:

[Przed marksistowskim zamachem stanu w 1978 r.] Kabul był przyjemnym miastem [..] Choć biedny ekonomicznie, oszczędzono mu brzydkich slumsów, tak widocznych w innych azjatyckich miastach. Sami Afgańczycy byli imponującym narodem, mężczyźni wysocy i pewni siebie, a kobiety atrakcyjne.

Do późnych lat 70. Kabul był głównym przystankiem na słynnym szlaku hippisowskim, prowadzącym z Bamyan na zachód w kierunku Peszawaru . W tym czasie Kabul stał się znany z ulicznej sprzedaży haszyszu i stał się główną atrakcją turystyczną dla zachodnich hippisów .

Wojny okupacyjne i reżim talibski (1996-2001)

Centrum Kabulu w 1979 r.; most Pul-e Khishti przecina rzekę Kabul do starego miasta na południowym brzegu

W dniu 28 kwietnia 1978 roku prezydent Daoud i większość jego rodziny zostali zamordowani w Pałacu Prezydenckim w Kabulu podczas tak zwanej Rewolucji Saurów . Prosowiecka L-DPA pod przewodnictwem Nura Muhammada Tarakiego przejęła władzę i powoli zaczęła wprowadzać reformy. Prywatne przedsiębiorstwa zostały znacjonalizowane na sposób sowiecki. Edukacja została zmodyfikowana na model sowiecki, z lekcjami skupiającymi się na nauczaniu języka roskiego, marksizmu–leninizmu oraz nauce innych krajów bloku sowieckiego.

Wśród narastającego chaosu wewnętrznego i zaostrzonych napięć związanych z zimną wojną ambasador USA w Afganistanie Adolph Dubs został porwany w drodze do pracy w ambasadzie USA w Kabulu 14 lutego 1979 r. i zabity podczas próby ratowania hotelu Serena. Pojawiły się sprzeczne doniesienia o tym, kto uprowadził Dubsa i jakie były żądania jego uwolnienia. Kilku wyższych rangą sowieckich urzędników znajdowało się w holu hotelu podczas starcia z porywaczami, którzy przetrzymywali Dubsa w pokoju 117. Afgańska policja, działając za radą sowieckich doradców i pomimo sprzeciwów urzędników amerykańskich, podjęła próbę ratowania podczas który Dubs został postrzelony w głowę z odległości sześciu cali i zabity. Wiele pytań dotyczących zabtwa pozostaje bez odpowiedzi.

24 grudnia 1979 r. Związek Radziecki najechał Afganistan, a Kabul został mocno zajęty przez sowieckie siły zbrojne . W Pakistanie dyrektor generalny ISI Akhtar Abdur Rahman opowiadał się za ideą tajnej operacji w Afganistanie polegającej na uzbrojeniu islamskich ekstremistów, którzy utworzyli mudżahedinów. Słyszano gen. Rahmana, który głośno mówił: „ Kabul musi się spalić! Kabul musi się spalić! ” i opanował ideę wojny zastępczej w Afganistanie. Prezydent Pakistanu Zia-ul-Haq zezwolił na tę operację pod dowództwem generała Rahmana, która została później połączona z Operacją Cyclone, programem finansowanym przez Stany Zjednoczone i prowadzonym przez Centralną Agencję Wywiadowczą .

Pałac Taj Beg w 1987 roku, kwatera główna Armii Radzieckiej podczas wojny radziecko-afgańskiej

Sowieci przekształcili miasto Kabul w swoje centrum dowodzenia podczas wojny radziecko-afgańskiej i chociaż walki toczyły się głównie na wsi, Kabul był szeroko zakłócony. Przestępczość polityczna i ataki partyzanckie na cele wkowe i rządowe były powszechne, a odgłosy strzelaniny stały się powszechne w nocy na przedmieściach. Duża liczba członków partii L- DPA i żołnierzy sowieckich została porwana lub zamordowana, czasami w biały dzień, z aktami terroryzmu popełnianymi przez cywilów, bojówki antyreżimowe, a także chałków . Do lipca 1980 roku aż dwunastu członków partii było codziennie mordowanych, a armia radziecka przestała patrolować miasto w styczniu 1981 roku. W lutym 1980 roku w Kabulu wybuchło poważne powstanie przeciwko sowieckiej obecności w tzw . Powstanie w chacie . Doprowadziło to do nocnej godziny policyjnej w mieście, która obowiązywała przez siedem lat. Ambasada sowiecka również została czterokrotnie zaatakowana ogniem broni w ciągu pierwszych pięciu lat wojny. Zachodni korespondent, który po roku odwiedził Kabul w grudniu 1983 roku, powiedział, że miasto zostało „przekształcone w fortecę najeżoną bronią”. W przeciwieństwie do tego, w tym samym roku amerykański dyplomata Charles Dunbar skomentował, że obecność wk sowieckich była „zaskakująco skromna”, a autor artykułu w Bulletin of the Atomic Scientists z 1983 r. uważał, że żołnierze radzieccy mają „przyjazną” atmosferę.

Populacja miasta wzrosła z około 500 000 w 1978 do 1,5 miliona w 1988. Duży napływ stanowili głównie uchodźcy wewnętrzni, którzy uciekli z innych części kraju w poszukiwaniu bezpieczeństwa do Kabulu. W tym czasie kobiety stanowiły 40% siły roboczej. Radzieckie kobiety i mężczyźni byli bardzo często na ulicach handlowych miasta, z dużą dostępnością zachodnich produktów. Większość radzieckich cywilów (w liczbie od 8000 do 10 000) mieszkała w północno-wschodnim sowieckim kompleksie mieszkaniowym Mikrorayon ( mikroraion ), otoczonym drutem kolczastym i uzbrojonymi czołgami. Czasami spotykali się z nadużyciami ze strony antysowieckich cywilów na ulicach. Zbuntowanym mudżahedinom udało się kilkukrotnie uderzyć na miasto – 9 października 1987 r. samochód-bomba podłożona przez grupę mudżahedinów zabiła 27 osób, a 27 kwietnia 1988 r., podczas obchodów 10. rocznicy rewolucji Saur, bomba w ciężarówce zginęło sześć osób.

Jada-e Maiwand w Kabulu w 1993 roku, ukazująca zniszczenia spowodowane wojną domową .

Po upadku rządu Mohammada Najibullaha w kwietniu 1992 r. różne frakcje mudżahedinów wkroczyły do ​​miasta i utworzyły rząd na mocy porozumień Peszawar, ale partia Gulbuddina Hekmatiara odmówiła podpisania porozumień i zaczęła ostrzeliwać miasto o władzę, co wkrótce eskalowało w konflikt na pełną skalę. To oznaczało początek mrocznego okresu w mieście: co najmniej 30 000 cywilów zginęło w okresie znanym lokalnie jako „wojny kabulskie”. Około 80 procent miasta zostało zdewastowane i zniszczone do 1996 roku. Stare miasto i zachodnie obszary były jednymi z najbardziej dotkniętych. Analityk The New York Times powiedział w 1996 roku, że miasto było bardziej zdewastowane niż Sarajewo, które podobnie ucierpiało podczas wojny w Bośni w tamtym czasie.

Miasto mocno ucierpiało w wyniku kampanii bombardowań między rywalizującymi milicjami, która nasiliła się latem 1992 roku. Jego położenie geograficzne w wąskiej dolinie sprawiało, że było łatwym celem rakiet wystrzeliwanych przez milicje, które stacjonowały w okolicznych górach. W ciągu dwóch lat większość infrastruktury została zniszczona, masowy exodus ludności wyjechał na wieś lub za granicę, a elektryczność i woda zostały całkowicie odcięte. Pod koniec 1994 roku bombardowania stolicy zostały tymczasowo wstrzymane. Siły te podjęły kroki w celu przywrócenia prawa i porządku. Sądy znów zaczęły działać, skazując osoby z oddziałów rządowych, które popełniły przestępstwa. 27 września 1996 r. twarda milicja talibów zajęła Kabul i założyła Islamski Emirat Afganistanu . Narzucili surową formę szariatu (prawa islamskiego), zakazując kobietom pracy i nauki, przeprowadzając amputacje zwykłym złodziejom oraz bojówki z niesławnego „Ministerstwa Promocji Cnoty i Zapobiegania Rozpustom” obserwujące publiczne bicie ludzi.

21. Wiek

W listopadzie 2001 roku Sojusz Północny zdobył Kabul po tym, jak talibowie opuścili go po inwazji amerykańskiej . Miesiąc później zaczął powstawać nowy rząd pod przewodnictwem prezydenta Hamida Karzaja . W międzyczasie dowodzone przez NATO Międzynarodowe Siły Wsparcia Bezpieczeństwa (ISAF) zostały rozmieszczone w Afganistanie. Rozdarte wojną miasto zaczęło dostrzegać pozytywny rozwój, gdy wielu Afgańczyków emigrantów powróciło do kraju. Populacja miasta wzrosła z około 500 tysięcy w 2001 roku do ponad 3 milionów w ostatnich latach. Wiele zagranicznych ambasad zostało ponownie otwartych. W 2008 r. rozpoczął się proces stopniowego przekazywania obowiązków bezpieczeństwa z NATO siłom afgańskim. Od końca 2001 roku miasto było nieprzerwanie odbudowywane - wiele zniszczonych zabytków zostało odbudowanych lub odnowionych, na przykład Ogrody Babur w 2005 roku, łuk Paghmana, wieża zegarowa Mahmoud Khan Bridge w 2013 roku, czy Pałac Taj Beg w 2021 roku Wysiłki społeczności lokalnej zdołały również przywrócić zniszczone wojną domy i domy mieszkalne.

Nowoczesne wieżowce zbudowane w latach 2010

Miasto doświadczyło gwałtownej urbanizacji wraz ze wzrostem liczby ludności. Powstało wiele nieformalnych osiedli. Od końca 2000 roku zbudowano wiele nowoczesnych kompleksów mieszkaniowych, z których wiele jest ogrodzonych i chronionych, aby służyć rosnącej afgańskiej klasie średniej . Niektóre z nich to Aria City (Dystrykt 10) i Złote Miasto (Dystrykt 8). Niektóre kompleksy zostały zbudowane poza miastem, takie jak miasteczko Omid-e-Sabz ( dzielnica 13), miasteczko Qasaba/Khwaja Rawash (dzielnica 15) i miasteczko Sayed Jamaludin (dzielnica 12).

Przez lata w centrum miasta powstała „ Zielona Strefa ” o wysokim poziomie bezpieczeństwa . W 2010 roku uruchomiono serię załogowych punktów kontrolnych zwanych Ring of Steel . W 2000 roku w całym Kabulu pojawiły się również betonowe ściany wybuchowe ze względów bezpieczeństwa.

Pomimo częstych ataków terrorystycznych w mieście, głównie ze strony talibów, miasto nadal się rozwijało i od 2012 r. było piątym nzybciej rozwijającym się miastem na świecie. Do sierpnia 2021 r. Afgańskie Narodowe Siły Bezpieczeństwa (ANSF) były odpowiedzialne za bezpieczeństwo w mieście i wokół niego. Kabul był okresowo micem śmiertelnych zamachów bombowych przeprowadzanych głównie przez talibów, ale także przez sieć Haqqani, ISIL i inne grupy antypaństwowe. Pracownicy rządowi, żołnierze i zwykli cywile byli celem ataków. Rząd afgański nazwał działania terrorystów zbrodniami wojennymi . Najbardziej śmiercionośnym atakiem było zbombardowanie ciężarówki w maju 2017 roku . Od sierpnia 2021 r. Talibowie sprawują kontrolę nad miastem po zajęciu go podczas ofensywy talibów w 2021 r .

Geografia

Scena nocna w Kabulu w 2016 roku, z widokiem na północny wschód, z Koh-e 'Aliabad po lewej i Koh-e Asamai po prawej
Tama Qargha i jezioro
Widok na niektóre góry otaczające Kabul

Kabul znajdował się we wschodniej części kraju, 1791 metrów (5876 stóp) nad poziomem morza, w wąskiej dolinie, wciśniętej między góry Hindukusz wzdłuż rzeki Kabul . Bezpośrednio na południe od starego miasta znajdują się starożytne mury mikie i góra Sher Darwaza, za którą znajduje się cmentarz Shuhadayi Salihin . Nieco dalej na wschód znajduje się starożytna forteca Bala Hissar, a za nią jezioro Kol-e Hasmat Khan.

Jego położenie zostało opisane jako "miska otoczona górami". Niektóre z gór (które nazywane są koh ) to: Khair Khana-e Shamali, Khwaja Rawash, Shakhi Baran Tey, Chihil Sutun, Qrugh, Khwaja Razaq i Sher Darwaza. Pomiędzy obszarami mikimi na zachodzie znajdują się również dwie góry: Koh-e Asamai (lokalnie znane jako wzgórze telewizyjne ) i Ali Abad. Wzgórza w mieście (nazywane tapa ) obejmują Bibi Mahro i Maranjan.

Rzeka Logar wpada do Kabulu od południa, łącząc się z rzeką Kabul niedaleko centrum miasta.

Miasto zajmuje powierzchnię 1023 kilometrów kwadratowych (395 ²), ​​co czyni go zdecydowanie największym w kraju. Najbliższe stolice zagraniczne w linii prostej to Islamabad, Duszanbe, Taszkent, New Delhi i Biszkek . Kabul jest mniej więcej w równej odległości między Stambułem (Azja Zachodnia) a Hanoi (Azja Wschodnia).

Klimat

Kabul ma kontynentalny, chłodny, półpustynny klimat ( BSk ) z opadami skoncentrowanymi w zimie (prawie wyłącznie w postaci śniegu) i miesiącach wiosennych. Temperatury są chłodne w porównaniu z większością Azji Południowo-Zachodniej, głównie ze względu na wysokie wzniesienie miasta. Lato charakteryzuje się bardzo niską wilgotnością, co zapewnia ulgę od upału. Jesień to ciepłe popołudnia i zdecydowanie chłodnize wieczory. Zimy są zimne, a średnia dzienna w styczniu wynosi -2,3 ° C (27,9 ° F). Wiosna to najwilgotniza pora roku. Słoneczne warunki panują przez cały rok. Średnia roczna temperatura wynosi 12,1 ° C (53,8 ° F), znacznie niższa niż w innych dużych miastach Afganistanu.

Dane klimatyczne dla Kabulu (1956-1983)
Miesiąc Jan luty Zniszczyć kwiecień Może Czerwiec Lipiec Sierpnia Sep Październik Listopad Grudzień Rok
Rekord wysokiej °C (°F) 18,8
(65,8)
18,4
(65,1)
26,7
(80,1)
28,7
(83,7)
33,5
(92,3)
36,8
(98,2)
37,8
(100,0)
37,3
(99,1)
35,1
(95,2)
31,6
(88,9)
24,4
(75,9)
20,4
(68,7)
37,7
(99,9)
Średnia wysoka °C (°F) 4,5
(40,1)
5,5
(41,9)
12,5
(54,5)
19,2
(66,6)
24,4
(75,9)
30,2
(86,4)
32,1
(89,8)
32,0
(89,6)
28,5
(83,3)
22,4
(72,3)
15,0
(59,0)
8,3
(46,9)
19,5
(67,1)
Średnia dzienna °C (°F) -2,3
(27,9)
-0,7
(30,7)
6,3
(43,3)
12,8
(55,0)
17,3
(63,1)
22,8
(73,0)
25,0
(77,0)
24,1
(75,4)
19,7
(67,5)
13.1
(55.6)
5,9
(42,6)
0,6
(33,1)
12,1
(53,8)
Średnia niska °C (°F) -7,1
(19,2)
-5,7
(21,7)
0,7
(33,3)
6,0
(42,8)
8,8
(47,8)
12,4
(54,3)
15,3
(59,5)
14,3
(57,7)
9,4
(48,9)
3,9
(39,0)
-1,2
(29,8)
-4,7
(23,5)
4,3
(39,7)
Rekord niski °C (°F) -25,5
(-13,9)
-24,8
(-12,6)
-12,6
(9,3)
-2,1
(28,2)
0,4
(32,7)
3,1
(37,6)
7,5
(45,5)
6,0
(42,8)
1,0
(33,8)
−3,0
(26,6)
-9,4
(15,1)
-18,9
(-2,0)
-25,5
(-13,9)
Średnie opady mm (cale) 34,3
(1,35)
60,1
(2,37)
67,9
(2,67)
71,9
(2,83)
23,4
(0,92)
1,0
(0,04)
6,2
(0,24)
1,6
(0,06)
1,7
(0,07)
3,7
(0,15)
18,6
(0,73)
21,6
(0,85)
312,0
(12,28)
Średnie deszczowe dni 2 3 10 11 8 1 2 1 1 2 4 3 48
Średnie śnieżne dni 7 6 3 0 0 0 0 0 0 0 0 4 20
Średnia wilgotność względna (%) 68 70 65 61 48 36 37 38 39 42 52 63 52
Średnie miesięczne godziny nasłonecznienia 177,2 178,6 204,5 232,5 310,3 353,4 356,8 339,7 303,9 282,6 253,2 182,4 3175,1
Źródło: NOAA

Środowisko

Przez serce miasta płynęła rzeka Kabul, dzieląc centralne bazary. Przez rzekę przechodzi kilka mostów ( pul ), z których główne to Pul-e Shah-Do Shamshira, Pul-e Bagh-e Omomi, Pul-e Khishti i Pul-e Mahmoud. Ze względu na zmiany klimatyczne, od XXI wieku rzeka wysycha przez większość roku, zapełniając się jedynie w wilgotnizych sezonach zimowych i wiosennych.

Na południowy wschód od starego miasta zwanego Kol-e Hashmat Khan znajdowało się duże jezioro i tereny podmokłe . Bagno stanowi krytyczne mice odpoczynku dla tysięcy ptaków latających między subkontynentem indkim a Syberią . W 2017 roku rząd ogłosił jezioro obszarem chronionym . W jeziorze zaobserwowano rzadkie gatunki ptaków, takie jak orzeł cesarski wschodni czy pelikan dalmatyński . Drugim dużym jeziorem Kabulu jest Qargha, położone około 9 km na północny zachód od centrum. Jest główną atrakcją zarówno dla mieszkańców, jak i obcokrajowców.

Zanieczyszczenie powietrza to poważny problem w mieście w okresie zimowym, kiedy wielu mieszkańców spala paliwa niskiej jakości.

Dzielnice

Lokalizacja gminy Kabul w prowincji Kabul

Miasto Kabul położone w dystrykcie Kabul, jednym z 15 dystryktów prowincji Kabul . Jako stolica prowincji tworzy gminę ( shārwāli ), która jest dalej podzielona na 22 okręgi administracyjne zwane dzielnicami mikimi lub dzielnicami mikimi ( nāhia ), które pokrywają się z oficjalnymi okręgami policyjnymi (PD). Liczba dzielnic miasta wzrosła z 11 do 18 w 2005 r., a następnie do 22 w 2010 r. po włączeniu dzielnic 14 i 19-22, które zostały zaanektowane przez gminę Kabul z okolicznych obszarów wikich. W ten sposób znacznie wzrosły granice miasta . Ze względu na spory demarkacyjne z administracją wojewódzką, niektóre z tych nowych powiatów są w większym stopniu administrowane przez powiaty wojewódzkie niż gminy.

Dystrykt 1 obejmuje większość starego miasta. Śródmieście Kabulu składa się głównie z Dystryktów 2, 4 i 10. Ponadto w Dystryktach 3 i 6 znajduje się wiele komercyjnych i rządowych punktów zainteresowania. Najbardziej zurbanizowana jest północ i zachód miasta, w przeciwieństwie do południa i wschodu.

Poniższa tabela przedstawia 22 dzielnice miasta i ich osiedla wraz z informacją o wielkości i użytkowaniu gruntów według stanu na 2011 rok.


Dzielnice miasta Kabulu
Nazwa Lokalizacja Rozliczenia Powierzchnia Obszar miki Obszar rolniczy Wolny obszar Mapa lokalizacji
Dystrykt
1
Centralny Chindawol
Kharabat (ulica)
Jadayi Maiwand (ulica)
Mandawi (ulica)
Rika Khana
Shur Bazar
4,67 km² 65,3% ~0% 18,9% Dzielnica miasta Kabul 1.png
Dystrykt
2
Centralny Andarabi
Baharistan
Deh Afganan
Karte Ariana
Karte Parwan (częściowo)
Murad Khane
Shash Darak (częściowo)
6,76 km² 72,6% 0% 7,3% Dzielnica miasta Kabul 2.png
Dystrykt
3
Zachód Deh Bori
Deh Mazang
Deh Naw
Jamal Mina
Karte Char
Karte Mamorin (częściowo)
Karte Sakhi
Silo (ulica, częściowo)
9,22 km² 82% 0,6% 8,8% Dzielnica miasta Kabul 3.png
Dystrykt
4
Północny zachód Karte Parwan (część)
Kolola Pushta
Shahrara
Shahr-e Naw
Taimani
11,63 km² 83,1% 1% 6% Dzielnica miasta Kabul 4.png
Dystrykt
5
Zachód Afshar Fazel
Baig
Karte Mamorin (częściowo)
Khushal Khan Mena
Kote Sangi / Mirwais Maidan
Silo (ulica, częściowo)
Qala-e Wazir
29,2 km² 49,6% 14% 30,9% Dystrykt Kabulu 5.png
Dystrykt
6
Południowy zachód Darulaman
Karte Seh
Qala-e Shada
49,1 km² 32,5% 13,5% 50,8% Dzielnica miasta Kabul 6.png
Dystrykt
7
Południe Aqa Ali Shams
Chihil Sutun
Deh Dana
Gozar Gah Wassel
Abad
32,5 km² 46,8% 17% 31,6% Dystrykt Kabulu 7.png
Dystrykt
8
południowo-wschodni Beni Hisar
Karte Naw
Rahman Mina
Qalacha
Shah Shahid
48,4 km² 33,7% 33,9% 25,1% Dzielnica Kabulu 8.png
Dystrykt
9
Północny wschód Karte Wali
Mikrorayon (2., 3., 4.)
Shash Darak (część)
Yaka Tut
24,5 km² 48,4% 29,7% 13,7% Dystrykt Kabulu 9.png
Dystrykt
10
Północ Bibi Mahro
Char Qala
Qala-e Fathullah
Qala-e Musa
Sherpur
Wazir Akbar Khan
13,0 km² 75,3% 10,8% 5,6% Dystrykt Kabulu 10.png
Dystrykt 11
احیه ۱۱
Północny zachód Hazara-e Baghal
Khair Khana
Qala-e Najara
17,4 km² 75,4% 0% 21% Dzielnica miasta Kabul 11.png
Dystrykt 12
احیه
Wschód Ahmad Shah Baba Mina /Arzan Qimat
Bagrami
Ale Khak
Shina
34,8 km² 33,2% 42,8% 21,7% Dystrykt Kabulu 12.png
Dystrykt 13
احیه
Południowy zachód Bist Hazari Dashte
Barchi
Omid-e Sabz (miasto)
46,6 km² 32% 23,5% 40,2% Dzielnica miasta Kabul 13.png
Dystrykt 14
احیه
Północny zachód Paghman 120,1 km² 8,6% 47% 24,6% Dystrykt Kabulu 14.png
Dystrykt 15
ناحیه
Północ Hamid Karzai Int'l (lotnisko)
Khwaja Bughra
Khwaja Rawash
Qasaba (miasto)
32,1 km² 32,2% 7,5% 33% Dzielnica miasta Kabul 15.png
Dystrykt
16
Wschód Mikrorayon (1./stary)
Qala-e Zaman Khan
Sement Khana
25,2 km² 37,1% 33,2% 24,1% Dystrykt Kabulu 16.png
Dystrykt 17
احیه
Północny zachód Shakar Dara 56,0 km² 16,7% 9,5% 72% Dystrykt Kabulu 17.png
Dystrykt 18
ناحیه
Północny wschód Bakhtiaran
Deh Sabz
Tara Khel
33,9 km² 19,4% 40,2% 29,2% Dzielnica miasta Kabul 18.png
Dystrykt
19
Północny wschód Pule Charkhi
141,4 km² 8,1% 0,05% 77,4% Dystrykt Kabulu 19.png
Dystrykt
20
Południe Char Asiab 143,6 km² 4,1% 17,7% 71,1% Dzielnica miasta Kabul 20.png
Dystrykt 21
احیه
Wschód Hudkhel 63,9 km² 1,5% 2,7% 88,1% Dzielnica miasta Kabul 21.png
Dystrykt 22
احیه
południowo-wschodni Szewaki 79,0 km² 6,5% 24,6% 62,2% Dystrykt Kabulu 22.png

Dane demograficzne

Młodzi Afgańczycy i kobiety na festiwalu muzyki rockowej w Ogrodach Babur

Populację Kabulu oszacowano w 2020 roku na około 4,6 miliona. Populacja miasta od dawna wahała się z powodu wojen. Brak aktualnego spisu oznacza, że ​​istnieją różne szacunki ludności.

Populację Kabulu oszacowano na około 10 000 w 1700, 65 000 w 1878 i 120 000 w 1940. Ostatnio populacja wynosiła około 500 000 w 1979, podczas gdy inne źródło podaje 337 715 w 1976. Liczba ta wzrosła do około 1,5 miliona w 1988, przed dramatycznym spadkiem w latach 90. Kabul stał się jednym z nzybciej rozwijających się miast na świecie, a jego populacja wzrosła czterokrotnie w latach 2001-2014. Częściowo było to spowodowane powrotem uchodźców po upadku reżimu talibów, a częściowo przenoszeniem się Afgańczyków z innych prowincji, głównie z powodu wojny między talibskimi powstańcami a afgańskimi siłami rządowymi na ich rodzimych terenach, a także w poszukiwaniu siły roboczej. Wynikająca z tego gwałtowna urbanizacja oznacza, że ​​wielu mieszkańców żyje dziś w nieformalnych osiedlach. Zbudowali domy z cegły mułowej na zboczach gór i stromych wzgórzach, które zazwyczaj są ubogie, niepodłączone do sieci wodociągowej i elektrycznej. Chociaż osady są nielegalne, władze tolerują je. W 2017 r. gmina Kabul rozpoczęła projekt malowania domów w tych osiedlach na jasne kolory, aby „rozweselić” mieszkańców.

Domy budowane na górach

Kabul jest i był historycznie najbardziej zróżnicowanym etnicznie miastem w kraju, z populacją obejmującą Afgańczyków z całego kraju. Około 45% ludności Kabulu to Tadżycy. Jedna czwarta to Hazara, kolejne 25% to Pasztunowie, a mnizościowe grupy etniczne to Balochowie, Uzbecy, Turkmeni i afgańscy Hindusi. Prawie trzy czwarte ludności Kabulu wyznaje islam sunnicki, a około dwadzieścia pięć procent mieszkańców to szyici. Inne religie w mieście to sikhizm i hinduizm. [1]

W 1525 Babur opisał region w swoich pamiętnikach, pisząc, że:

W Kabulu mówi się jedenaście lub dwanaście języków: 'arabski, perski, turecki, mughuli, hindi, afgański, paszai, paradżi, gibri, birki i lamghani. Nie wiadomo, czy istnieje inny kraj z tak wieloma różnymi plemionami i taką różnorodnością języków.

—  Baburnama, 1525
Afgańskie dziewczyny w Kabulu w 2012 roku

Wraz ze społecznościami Pasztunów, Tadżyków i Hazarów, które stanowią większość mieszkańców miasta, istniała znaczna populacja Uzbeków, Turkmenów, Kuczi, Qizilbash, Hindusów, Sikhów i innych grup. Jednak szersza prowincja Kabul jest zdominowana przez grupy pasztuńskie i tadżyckie . Języki dari (perski) i paszto są powszechnie używane w regionie, chociaż dari służy jako lingua franca . Wielojęzyczność jest powszechna na całym obszarze, szczególnie wśród ludu Pasztunów.

Termin „Kabuli” (کابلی) odnosi się do mieszkańców miasta. Byli neutralni etnicznie, zwykle mówili w języku dari (perskim), byli ogólnie wykształceni i preferowali zachodnią modę. Wielu Kabulitów (zwłaszcza elity i klasa wyższa) opuściło kraj podczas wojny domowej i obecnie mają przewagę liczebną wśród ludności wikiej, która przeniosła się ze wsi, głównie uchodźców, ale także poszukujących pracy.

Około 68% ludności miasta wyznaje islam sunnicki, podczas gdy 30% to szyici (głównie Hazaras i Qizilbash). Pozostałe 2% to wyznawcy sikhizmu i hinduizmu, a także jedna znana mieszkanka chrześcijan (First Lady Rula Ghani ) i jedna mieszkanka Żydów ( Zablon Simintov ) w latach 2010-tych. Szacuje się, że w całym kraju było 500–8 000 afgańskich chrześcijan; ze względu na ograniczenia wolności religijnej często modlą się potajemnie, co utrudnia dokładne oszacowanie liczby chrześcijan w Kabulu. Setki nie-muzułmanów wciąż pozostają po odzyskaniu Afganistanu przez talibów. Kabul ma również małe społeczności indkie (do których należą Sikhowie i Hindusi) i tureckie (głównie właściciele firm i inwestorzy), aw latach 80. miał sporą społeczność roską podczas kampanii sowieckiej w tym kraju.

Sporty

Krykiet był historycznie dominującym sportem w Kabulu, zarezerwowano dla niego 2 z 3 stadionów sportowych.

Profesjonalne drużyny sportowe z Kabulu
Klub Liga Sport Mice wydarzenia Przyjęty
Kabul Zwanan Afganistan Premier League Krykiet Stadion do krykieta w Szardży 2018
Kabul Orły Liga krykieta Shpageeza Krykiet Alokozay Kabul International Cricket Ground
Stadion krykieta Ayoubi
2015
Shaheen Asmayee FC Afgańska Premier League Piłka nożna Stadion Gazi 2012

rząd i politycy

Arg, Pałac Prezydencki w Kabulu

Struktura administracyjna gminy składała się z 17 wydziałów podległych burmistrzowi . Podobnie jak inne gminy prowincjonalne w Afganistanie, gmina Kabul zajmowała się sprawami mikimi, takimi jak budownictwo i infrastruktura. Dzielnice miasta ( nāhia ) pobierały określone podatki i wydawały pozwolenia na budowę. Każda dzielnica miasta miała wójta wyznaczanego przez burmistrza i kierowała sześcioma głównymi wydziałami w urzędzie powiatowym. Strukturę organizacji sąsiedztwa na poziomie nahia nazywano gozar . Kabul został podzielony na 630 Gozarów. Wakil-e gozar to osoba wybrana do reprezentowania społeczności w obrębie dzielnicy miasta.

Szefem policji w Kabulu był generał porucznik Abdul Rahman Rahimi. Policja wchodziła w skład afgańskiej policji krajowej (ANP) podlegającej Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i była organizowana przez dystrykty mikie. Szef policji został wybrany przez ministra spraw wewnętrznych i jest odpowiedzialny za wszystkie działania organów ścigania w całej prowincji Kabul.

Gospodarka i infrastruktura

Rynek w centrum Kabulu

Głównymi produktami Kabulu były świeże i suszone owoce, orzechy, napoje, afgańskie dywany, wyroby ze skóry i owczej skóry, meble, antyczne repliki oraz odzież domowa. Bank Światowy zatwierdził 25 milionów dolarów na projekt odbudowy miasta w Kabulu, który został zamknięty w 2011 roku. W ciągu ostatniej dekady Stany Zjednoczone zainwestowały około 9,1 miliarda dolarów w infrastrukturę miką w Afganistanie. Wojny trwające od 1978 r. ograniczyły produktywność gospodarczą miasta, ale po ustanowieniu administracji Karzaja od końca 2001 r., lokalny rozwój gospodarczy objął kilka krytych centrów handlowych . Pierwszym z nich było Kabul City Center, otwarte w 2005 roku. W ostatnich latach otwarto również inne, w tym Gulbahar Center, City Walk Mall i Majid Mall .

Mandawi Road po południowej stronie rzeki, położona między dzielnicami Murad Khani i Shur Bazaar, jest jednym z głównych bazarów Kabulu. Ten rynek hurtowy jest bardzo popularny wśród mieszkańców. W pobliżu znajduje się rynek wymiany walut Sarai Shahzada. Chicken Street jest chyba najbardziej znana obcokrajowcom.

Największy węzeł przemysłowy Kabulu znajdował się w Dystrykcie 9, na północnym brzegu rzeki Kabul iw pobliżu lotniska. Około 6 km (4 mil) od centrum Kabulu, w Bagrami, ukończono 9-hektarowy (22-akrowy) kompleks przemysłowy z nowoczesnymi obiektami, które pozwoliły firmom prowadzić tam działalność. Park posiadał profesjonalne kierownictwo w zakresie codziennego utrzymania dróg publicznych, ulic wewnętrznych, części wspólnych, parkingów, całodobową ochronę obwodową, kontrolę dostępu dla pojazdów i osób. Działało tam wiele fabryk, w tym warta 25 milionów dolarów rozlewnia Coca-Coli i fabryka soków Omaid Bahar.

Wewnątrz sklepu z antykami na słynnej ulicy Kurczaka w Kabulu ( Kochi Murgha )

Według Transparency International rząd Afganistanu był trzecim najbardziej skorumpowanym rządem na świecie od 2010 roku. Eksperci uważają, że złe decyzje afgańskich polityków przyczyniły się do niepokojów w regionie. Uniemożliwiło to również inwestycjom zagranicznym w Afganistanie, zwłaszcza przez kraje zachodnie. W 2012 roku urzędnikom państwowym wypłacono podobno 3,9 miliarda dolarów w formie łapówek, które przyczyniły się do tych problemów.

Da Afganistan Bank, narodowy bank centralny, miał swoją siedzibę w Kabulu. Ponadto w mieście działa kilka banków komercyjnych.

Każdego roku Afganistan odwiedzało około 20 000 zagranicznych turystów.

Planowanie rozwoju

W 2013 roku podpisano kontrakt o wartości 1 miliarda dolarów na rozpoczęcie prac nad „New Kabul City”, głównym projektem mieszkaniowym, który mógłby pomieścić 1,5 miliona ludzi. W międzyczasie budowano wiele wysokich budynków, aby kontrolować przeludnienie, a także modernizować miasto.

Zaproponowano wstępny projekt koncepcyjny nazwany City of Light Development, przedstawiony przez dr . Hishama N. Ashkouri, dotyczący rozwoju i realizacji prywatnego przedsiębiorstwa inwestycyjnego dla wielofunkcyjnego komercyjnego, historycznego i kulturalnego rozwoju w granicach Stare Miasto w Kabulu, wzdłuż południowej strony rzeki Kabul i wzdłuż Jade Meywan Avenue,

Komunikacja

Studio Radia Kabul w latach 50.

W listopadzie 2015 r. w Kabulu znajdowały się ponad 24 stacje telewizyjne. Na szczycie Koh-e Asamai znajdowały się nadajniki telewizji naziemnej .

W Kabulu minister Amir Zai Sangin z Ministerstwa Komunikacji i Informatyki prowadził statystyki dotyczące telekomunikacji w Islamskiej Republice Afganistanu. Afganistan Information Management Services (AIMS) zapewniał rządowi afgańskiemu i innym organizacjom pozarządowym rozwój oprogramowania, rozwój zdolności, zarządzanie informacjami i zarządzanie projektami, wspierając w ten sposób ich działania w terenie.

Usługi telefonii komórkowej GSM / GPRS w mieście świadczyły Afghan Wireless, Etisalat, Roshan, MTN i Salaam . Wszystkie z nich od 2012 roku świadczyły również usługi 3G . W listopadzie 2006 r. afgańskie Ministerstwo Komunikacji podpisało z ZTE umowę o wartości 64,5 miliona dolarów amerykańskich na utworzenie ogólnokrajowej sieci światłowodowej, która ma pomóc w poprawie usług telefonicznych, internetowych, telewizyjnych i radiowych nie tylko w Kabulu, ale w całym kraju. Kafejki internetowe zostały wprowadzone w 2002 roku i rozwijają się na terenie całego kraju. Od 2012 r . dostępne były również usługi 3G .

W całym mieście istniało wiele urzędów pocztowych. Dostępne były również usługi dostarczania przesyłek, takie jak FedEx, TNT NV i DHL .

Hotele i inne kwatery?

Uwzględniono główne hotele w Kabulu; Hotel Serena, Inter - Continental i Safi Landmark Hotel nad centrum Kabulu . Większość odwiedzających preferowała zakwaterowanie w pensjonatach, które znajdowały się w całym mieście. Te lepsze i bezpiecznize były w dzielnicy Wazir Akbar Khan, gdzie znajdowały się ambasady.

Kultura i zabytki

Targ ptaków w Kabulu ( Ka Foroshi )

Stara część Kabulu była wypełniona bazarami położonymi wzdłuż wąskich, krętych uliczek, na przykład Mandawi i Ptasi Targ ( Ka Foroshi ). Wśród atrakcji kulturalnych znalazły się: Muzeum Narodowe Afganistanu, w którym znajduje się w szczególności imponujący posąg Suryi wydobyty w Khair Khana, zrujnowany pałac Darul Aman, grób cesarza Mogołów Babura w Bagh-e Babur oraz park Chihil Sutun, park Minar-i- Istiqlal (Kolumna Niepodległości) zbudowana w 1919 roku po trzeciej wojnie afgańskiej, grób Timura Shah Durrani, pałac Bagh-e Bala i imponujący meczet Id Gah (założony 1893). Bala Hissar był fortem, który został częściowo zniszczony podczas II wojny anglo-afgańskiej, a następnie odrestaurowany jako szkoła wkowa. Był też fort Kolola Pushta, który był obsadzony przez armię afgańską, oraz pobliski XIX-wieczny fort Shahrara Tower, który został zrujnowany w 1928 roku. Na górze Koh-e Asamai znajdowała się świątynia uważana za ważną dla hinduizmu .

Inne interesujące mica to Kabul City Center, które było pierwszym centrum handlowym w Kabulu, sklepy przy Flower Street i Chicken Street, dzielnica Wazir Akbar Khan, klub golfowy w Kabulu, zoo w Kabulu, meczet Abdula Rahmana, Shah-Do Shamshira i inne znane meczety, Galeria Narodowa Afganistanu, Narodowe Archiwa Afganistanu, Mauzoleum Afgańskiej Rodziny Królewskiej, Muzeum Kopalni OMAR, Wzgórze Bibi Mahro, Cmentarz w Kabulu i Ogrody Paghman najbardziej znane ze słynnego łuku Taq-e Zafar . Sieć rozwoju Aga Khan (AKDN) była również zaangażowana w odbudowę Bagh-e Babur (ogrodów Babur).

Wzgórze Maranjan ( Tappe-i-Maranjan ) było pobliskim wzgórzem, na którym znaleziono buddkie posągi i grecko-baktrkie monety z II wieku p.n.e. Poza właściwym miastem leżała buddka stupa Guldara i inna stupa w Shewaki . Paghman i Dżalalabad były interesującymi dolinami na zachód i wschód od miasta. Na tej ostatniej drodze, około 16 mil na wschód od miasta, znajdował się wąwóz Tang-e Gharu .

Kiedyś w Kabulu było aż 23 kin, ale obecnie ma tylko cztery, w tym państwowe Kino Ariana . Upadek kina w Afganistanie od lat 90., zarówno z powodu wojny, jak i opresyjnych reżimów, oznaczał, że wiele z nich zostało zamkniętych. Nandari, czyli Teatr Narodowy w Kabulu, był jednym z największych teatrów w Azji, zanim został zniszczony podczas wojny domowej i nie został odrestaurowany. Brak inwestycji oznaczał, że sektor nie ożywił się po 2001 roku, a zwłaszcza zniszczone Kino Park zostało kontrowersyjnie zburzone w 2020 roku.

Archiwa Narodowe w Afganistanie
Park Bibi Mahro

Architektura

Włoski barokowy styl Shah Do Shamshira

Różnorodne projekty architektoniczne Kabulu odzwierciedlały różne powiązania, jakie miał on z imperiami i cywilizacjami, zwłaszcza będąc na starożytnym szlaku handlowym łączącym Indie i Chiny z Persją i Zachodem.

Buddki minaret Chakari został prawdopodobnie zbudowany w erze Kushan i miał ślady sztuki grecko-baktrkiej i Gandhary . Miała buddką swastykę oraz cechy mahajany i therawady . Po islamskim podboju w regionie Kabulu pojawiła się nowa era architektury. Ogrody Babur były prawdopodobnie najlepiej zachowanym przykładem architektury islamskiej i Mogołów . Cesarz Babur zbudował w tym czasie także siedem innych dużych ogrodów w Kabulu. Obecne Ogrody Babur również odzwierciedlają tradycyjną architekturę Afganistanu poprzez drewniane rzeźby, prasowane stiuki, dekoracyjne kamienne mury i inne elementy. Innym dobrym przykładem ery Babur jest meczet Id Gah, wykorzystujący kamienie z Pendżabu i Sindh i zaprojektowany przez Persów.

Grób Timura Szacha Durraniego (przebudowany na początku XIX wieku)

Awans Ahmada Shaha Durraniego jako afgańskiego władcy przyniósł zmiany w Kabulu i kraju, z bardziej zorientowanym na siebie i samoobronnym społeczeństwem, odzwierciedlającym architekturę, która nie różniła się między narodami bogatymi i biednymi. Mauzoleum Timura Szacha Durraniego, afgańskiego władcy aż do jego śmierci w 1793 roku, było kolejnym przykładem islamskiego projektu, zbudowanym w ośmiokątnej konstrukcji. Podążało za środkowoazjatyckimi tradycjami dekoracyjnego murowania z cegły wraz z bezbarwnym wyglądem. Po drugiej wojnie anglo-afgańskiej emir Abdur Rahman Khan po raz pierwszy przyniósł europkie style. Pałac Bagh-e Bala został zaprojektowany w mieszanym stylu mogolskim i brytkim, co jest pierwszą znaczącą zmianą w stosunku do tradycyjnych stylów afgańskich i islamskich. Jednak pałace nadal były budowane z myślą o islamskim stylu środkowoazjatyckim. Powstały w tym czasie liczne okazałe budowle połączone z dużymi ogrodami. Pałac Dilkusha w Arg był pierwszym stworzonym przez brytkiego architekta. Towarzysząca jej wieża zegarowa, około 1911 roku, była również dziełem brytkim.

Domy w Kabulu w tym czasie składały się na ogół z murowanych budynków, zbudowanych wokół dziedzińców i mających wąskie przejścia do różnych mic.

W latach dwudziestych nowe style były pod silnym wpływem europkich stylów architektonicznych ze względu na wizyty króla Amanullaha Chana w Europie, zwłaszcza w Berlinie i Paryżu. Pałac Darul Aman był najbardziej znanym przykładem nowoczesnego wzornictwa zachodniego. Meczet Shah-Do Shamshira został zbudowany w nietypowym dla meczetu stylu barokowym w stylu zachodnim i włoskim . Taq-e Zafar w Paghman i inne zabytki również były wzorowane na projektach europkich. Domy stały się również bardziej otwarte, bez wielu ścian. Później w tym stuleciu do Kabulu trafiło kilka projektów inspirowanych przez ZSRR . Najbardziej godne uwagi z nich były różne mikroraiony zbudowane w mieście w latach 60. i później. Inny smak nowoczesnego stylu można było zobaczyć w Hotelu Inter-Continental Kabul i Hotelu Serena .

W XXI wieku popularne stały się nowoczesne projekty oparte na szklanych fasadach. Przykładami tego nowoczesnego stylu zachodniego były Kabul City Center i Golbahar Center . Budynek Zgromadzenia Narodowego otwarty w 2015 roku posiadał elementy nowoczesnej architektury islamskiej Mogołów, uważanej za największą kopułę w Azji. Na architekturę indką mógł mieć również wpływ fakt, że została zbudowana przez rząd Indii, ale jej rzeźba i duży ganek reprezentują tradycyjne afgańskie formy architektoniczne. Nowy budynek Ministerstwa Obrony był wzorowany na tradycyjnych, islamskich i zachodnich projektach inspirowanych Pentagonem . Kolejna mieszanka tych projektów pojawiła się na ukończonym w 2014 roku zamku Paghman Hill . W tym okresie wzniesiono coraz więcej wieżowców, a wieża Kabul Markaz w 2020 roku jako pierwsza w mieście przełamała barierę wysokości 100 metrów. Boom budowlany z nowoczesnymi wieżowcami w 2010 roku doprowadził do poważnej zmiany w panoramie miasta.

Transport

Kabul nie ma połączenia kolejowego.

Powietrze

Hamid Karzaj International Airport (Kabul International Airport) znajdował się 25 km (16 mil) od centrum Kabulu, który zawsze służył jako główne lotnisko w kraju. Był to hub dla Ariana Afghan Airlines, narodowego przewoźnika Afganistanu, a także prywatnych linii lotniczych, takich jak Afghan Jet International, East Horizon Airlines, Kam Air, Pamir Airways i Safi Airways . Regionalne linie lotnicze, takie jak Air India, SpiceJet, flydubai, Emirates, Gulf Air, Mahan Air, Pakistan International Airlines, Turkish Airlines i inne również miały regularne loty na lotnisko. Nowy terminal międzynarodowy został zbudowany przez rząd Japonii i rozpoczął działalność w 2008 roku.

Droga

Ruch w centrum Kabulu w 2013 roku

Autostrada AH76 (lub autostrada Kabul-Charikar) połączyła Kabul na północ w kierunku Charikar, Pol-e Khomri i Mazar-i-Sharif (310 km (190 mil)), z wiodącymi drogami do Kunduz (250 km (160 mil) od hotelu) . Autostrada AH77 poszła na zachód w kierunku prowincji Bamiyan (150 km (93 mil) od hotelu) i Chaghcharan w środkowych górach Afganistanu. Na południowym zachodzie autostrada Kabul-Ghazni udała się do Ghazni (130 km (81 mil) od hotelu) i Kandahar (460 km (290 mil) od hotelu). Na południu autostrada Kabul-Gardez łączyła go z Gardez (100 km) i Chost . Na wschodzie autostrada Kabul-Jalalabad prowadziła do Dżalalabad (120 km) i przez granicę do Peszawaru .

Duża część sieci drogowej w centrum Kabulu składała się ze skrzyżowań kwadratowych lub kołowych ( char-rahi ). Głównym placem miasta był Plac Pasztunistan (nazwany tak od Pasztunistanu ), na którym znajdowała się duża fontanna i sąsiadował z pałacem prezydenckim, Bankiem Centralnym i innymi zabytkami. Koło Massoud znajdowało się przy Ambasadzie USA i miało drogę prowadzącą na lotnisko. Na starym mieście rondo Sar-e Chawk znajdowało się w centrum Maiwand Road ( Jadayi Maiwand ). Kiedyś prowadziły do ​​niego wszystkie drogi, aw XVI wieku nazwano go „pępkiem Kabulu”. W dystrykcie Shahr-e Naw było kilka głównych skrzyżowań: Ansari, Haji Yaqub, Quwayi Markaz, Sedarat i Turabaz Khan. Ta ostatnia, nazwana imieniem Turabaza Khana, łączyła Flower Street i Chicken Street . Były też dwa główne skrzyżowania w zachodnim Kabulu: okrąg Deh Mazang i Kote Sangi . Salang Watt był główną drogą na północny zachód, podczas gdy Asamayi Watt i Seh Aqrab (zwany także Sevom Aqrab) był główną drogą do zachodniego Kabulu.

Gwałtowny wzrost liczby ludności w XXI wieku spowodował poważne problemy z zatłoczeniem dróg w mieście. Starając się rozwiązać ten problem, w 2017 r. zatwierdzono 95-kilometrową zewnętrzną obwodnicę kosztującą 110 mln USD. Budowa zajęłaby pięć lat i przebiegałaby od Char Asiab przez Ahmad Shah Baba Mina, Deh Sabz (obszar rozwojowy „Kabul New City” ), autostradą AH76, Paghman iz powrotem do Char Asyab. W 2018 r. zaplanowano również otwarcie nowego autobusowego transportu publicznego (patrz poniżej). We wrześniu 2017 r. wójt gminy Kabul ogłosił, że „w najbliższej przyszłości” zostanie zbudowane 286 metrów kładek dla pieszych na kładkach dla pieszych na ośmiu ruchliwych obszarach .

W ramach projektu poprawy efektywności transportu mikiego w Kabulu, który został podpisany w 2014 roku i wspierany przez Bank Światowy, w mieście nastąpiła szeroka poprawa warunków drogowych, w tym budowa nowych chodników dla pieszych, systemów odwadniających, oświetlenia i nawierzchni asfaltowych . Projekt potrwa do 31 grudnia 2019 r.

Toyota Corolla (E100) w punkcie kontroli bezpieczeństwa w 2010 r .

Liczba prywatnych pojazdów w Kabulu rośnie od 2002 r., a od 2013 r. zarejestrowano około 700 000 samochodów, a do 80% samochodów zgłoszono jako Toyota Corolla . Liczba dealerów również wzrosła z 77 w 2003 r. do ponad 550 w 2010 r. Stacje benzynowe były głównie własnością prywatną. Rowery na drodze były częstym widokiem w mieście.

Transport publiczny

Taksówki w Kabulu zostały pomalowane w biało-żółte liberie. Większość z nich to starszy model Toyota Corollas. Kilka roskich taksówek z czasów sowieckich również było w użyciu.

Długodystansowe podróże drogowe odbywały się prywatnymi autokarami marki Mercedes-Benz lub vanami, ciężarówkami i samochodami osobowymi. Chociaż z Kabulu dostępne były ogólnokrajowe połączenia autobusowe, latanie było bezpiecznize, zwłaszcza dla obcokrajowców. Mikie autobusy mikie ( Millie Bus / „National Bus”) zostały założone w latach 60. XX wieku, aby zabierać dojeżdżających do pracy na codziennych trasach do wielu mic. Służba miała około 800 autobusów. System autobusowy w Kabulu odkrył nowe źródło przychodów z reklam całopojazdowych od MTN, podobne do reklam typu „bus wrap” w transporcie publicznym w bardziej rozwiniętych krajach. Był też autobus ekspresowy, który kursował z centrum miasta na międzynarodowe lotnisko Hamid Karzai dla pasażerów Safi Airways .

Elektryczny system trolejbusowy eksploatowany w Kabulu od lutego 1979 do 1992 roku z wykorzystaniem floty Škody zbudowanej przez czechosłowacką firmę (więcej informacji w sekcji Trolejbusy w Kabulu ). Usługa trolejbusowa cieszyła się dużą popularnością głównie ze względu na niską cenę w porównaniu z konwencjonalnym autobusem Millie Bus. Ostatni trolejbus zatrzymał się pod koniec 1992 roku z powodu działań wojennych – większość miedzianych przewodów napowietrznych została później splądrowana, ale kilka z nich, w tym stalowe słupy, wciąż można zobaczyć w Kabulu.

W czerwcu 2017 r. gmina Kabul przedstawiła plany nowego systemu szybkiego transportu autobusowego, pierwszego dużego systemu mikiego transportu publicznego. Miał zostać otwarty do 2018 roku, ale jego budowa była utrudniona. W marcu 2021 r. w Kabulu uruchomiono nowe autobusy mikie z wykorzystaniem amerykańskich pojazdów zbudowanych przez IC Bus, którym towarzyszą nowo wybudowane przystanki autobusowe w całym mieście. Pięć autobusów zostało wprowadzonych do eksploatacji na jednej trasie, która ma zostać poszerzona do floty 200 autobusów na 16 różnych trasach.

Internetowe planowanie partycypacyjne

Miasto Kabul ogłosiło otwarte nabory za pośrednictwem HP gminy Kabul i strony na Facebooku, aby wziąć udział w spotkaniu mikim i procesie planowania
Burmistrz Kabulu Mohammad Daud Sultanzoy rozmawia z kierownictwem ligi podczas ceremonii inauguracji pierwszej w historii internetowej ligi dyskusyjnej dotyczącej odpadów stałych w 2021 r.
Protokół ustaleń podpisany przez burmistrza miasta Kabul Ahmada Zaki Sarfaraz i
dyrektora wykonawczego
Nagoya Institute of Technology w 2019 r .

W 2019 r. Nagoya Institute of Technology, we współpracy z władzami miasta Kabul, wspólnie zgodził się wdrożyć platformę cyfrową o nazwie D-Agree w planowaniu urbanistycznym, aby zapewnić wsparcie interesariuszom w celu promowania znaczącego udziału społeczeństwa i pomocy w osiągnięciu konsensusu w planowaniu miasta Kabulu proces.

Od września 2019 r. do upadku Kabulu (2021 r.) w sierpniu 2021 r. platforma była wykorzystywana w imieniu gminy Kabul do moderowania ponad 300 dyskusji dotyczących planowania w mieście Kabul. W dyskusjach tych ponad 15 000 obywateli uczestniczyło w działaniach planistycznych prowadzonych przez D-Agree i wygenerowało ponad 71 000 opinii, które zostały skatalogowane w systemie informacji tematycznych dotyczących obszarów tematycznych związanych z miastami. Pomimo przejęcia władzy przez talibów, D-Agree będzie nadal odgrywać ważną rolę w ułatwianiu planowania urbanistycznego i konsultacji związanych z infrastrukturą.

W 2022 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych poinformowała, że ​​D-Agree Afganistan jest wykorzystywany jako cyfrowe i inteligentne rozwiązania mikie w Afganistanie .

D-Agree, to platforma wspierająca dyskusje z facylitacją opartą na sztucznej inteligencji . Drzewa dyskusyjne w D-Agree, inspirowane problematycznymi systemami informacyjnymi, zawierają kombinację czterech typów elementów: zagadnień, pomysłów, zalet i wad. Oprogramowanie wyodrębnia strukturę dyskusji w czasie rzeczywistym w oparciu o IBIS, automatycznie klasyfikując wszystkie zdania.

Edukacja

Za system edukacji w Afganistanie odpowiadało Ministerstwo Edukacji kierowane przez Ghulam Farooq Wardak . Szkoły publiczne i prywatne w mieście zostały ponownie otwarte od 2002 roku, po ich zamknięciu lub zniszczeniu podczas walk w latach 80. do końca lat 90. XX wieku. Zachęcano chłopców i dziewczęta do uczęszczania do szkoły pod administracją Karzaja, ale potrzebnych było znacznie więcej szkół nie tylko w Kabulu, ale w całym kraju. Afgańskie Ministerstwo Edukacji miało w planach budowę większej liczby szkół w nadchodzących latach, aby zapewnić edukację wszystkim obywatelom kraju. Licea w Kabulu obejmowały:

Uniwersytety

Uniwersytety obejmowały:

Opieka zdrowotna

Opieka zdrowotna w Afganistanie była stosunkowo słaba. Zamożni Afgańczycy zwykle wyjeżdżali za granicę, szukając leczenia.

Znani ludzie

Miasta partnerskie – miasta siostrzane

Zobacz też

Bibliografia

Dalsza lektura

Zewnętrzne linki